Powiat leżajski

A A A
Drukuj Mapa strony
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Licznik odwiedzin: 3 036 469
 
 

Organy leżajskie

W półmrocznym wnętrzu leżajskiej bazyliki, w jej zachodniej części, uwagę przykuwa widok XVII - wiecznego prospektu organowego. Widok doprawdy niespotykany; w trzech nawach rozlokowano trzy odrębne instrumenty, na których jednocześnie koncertować mogą trzej muzycy. Zadziwia i przytłacza maestria zakonników, którzy przed wiekami przydali prospektowi organowemu cech prawdziwego dzieła sztuki snycerskiej. Święte figury przeplatają się tam z charakterystycznym widokiem organowych piszczałek i bogatą ornamentyką. Ogarnąć tego wszystkiego naraz nie sposób, trzeba zatem śledzić fragment po fragmencie i wsłuchiwać się w słowa zakonnika, który każdą postać opisze lub tajemniczą scenę objaśni. A przycupnąwszy w kąciku drewnianej ławki można zapomnieć o bożym świecie słuchając organowego brzmienia. Oto pośród rozmaitych dźwięków ni stąd, ni zowąd uszu doleci świergot leśnego ptactwa, by za chwilę ubarwiło je kukułcze kukanie. I pomyśleć, że to wszystko za sprawą leżajskich organów.

 

Pochodzące z drugiej połowy XVII w. organy leżajskie (ufundowane przez rodzinę Potockich) są jednym z najciekawszych i zarazem najcenniejszych - pod względem budowy i zdobnictwa - europejskich zabytków kultury materialnej. Budowę instrumentu rozpoczął w 1680 r. Stanisław Studziński z Przeworska, którą przerwał w 1682 r. Prace zostały wznowione przez Jana Głowińskiego z Krakowa w 1686 r. i ukończone w 1693 r. W latach 1903 - 1905 organy zostały przebudowane przez Aleksandra Żebrowskiego, a w okresie 1965 - 1968 przywrócono im brzmienie barokowe. Rekonstrukcję instrumentu przeprowadził Robert Polcyn z Poznania. Ich unikalność w skali światowej wiąże się nie tylko z barokowymi walorami brzmieniowymi i sztuką snycerską braci zakonnych obecną w prospekcie organowym, ale także z tym, że są to trzy niezależne, samodzielne instrumenty rozlokowane w trzech nawach bazyliki. Może na nich koncertować równocześnie trzech organistów. Największy instrument usytuowano w nawie głównej, dwa mniejsze - w nawach bocznych.


Organy mają trakturę mechaniczną i razem 75 głosów. Dodatkowo wyposażono je w efekty głosu kukułki, bębna (tympan), świergotu ptaszków, horribile, który jest połączeniem głosów kilku bębnów wydobywających się z 10 piszczałek umieszczonych na bocznych filarach nawy głównej. Na szczycie prospektu organowego umieszczono ruchomego orła (zdjęcie obok), który porusza skrzydłami i kłania się przed Najświętszym Sakramentem włączając się w całą wymowę teologiczną konstrukcji prospektu organowego. Organy leżajskie posiadają również rzadko spotykany, nawet w największych tego typu instrumentach, głos pedałowy – subkontrabas. Organowe piszczałki wykonane są z drewna, bambusa lub metalu. Największa z nich ma ponad 10 m długości. Cztery szafy organów głównych połączone z dekoracją chóru stanowią monumentalną fasadę wypełniającą zachodnią ścianę bazyliki aż po sklepienie. Liczy ona sobie 15 m wysokości i 7,5 m szerokości. Kompozycja architektoniczna prospektu łączy organy z nawy głównej z dwoma sąsiednimi instrumentami w nawach bocznych (północnej i południowej), tworząc jeden monumentalny zespół organowy.

 

Leżajskie Organy.
Leżajskie Organy.
Leżajskie Organy.
 
 

Wyszukiwarka

 
Ideo realizacja:
CMS Edito Powered by:
Starostwo Powiatowe w Leżajsku
ul. Kopernika 8
37-300 Leżajsk
tel.: 017 240 45 00
fax: 017 240 45 09
e-mail:
Informacja o cookies