Powiat leżajski

A A A
Drukuj Mapa strony
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Licznik odwiedzin: 3 038 058
 
 

Ohel-cadyk Elimelech z Leżajska

W XVII w. na obrzeżu południowej części miasta, nieopodal leżajskiego Rynku usytuowano żydowski kirkut. Najbliższa droga wiedzie tam przez niewielki plac Targowy. Stąd już tylko parę kroków do ulicy Górnej przy której stoi cmentarz z wiekowymi macewami i ohelem Elimelecha - leżajskiego cadyka. Ohel skrywa w swoim wnętrzu kamienny grób Elimelecha oraz opierające się o ścianę dwie macewy: Eleazara, syna cadyka i jego wnuka Naftalego.


Rokrocznie do leżajskiego ohelu ciągnie z całego świata kilka tysięcy chasydów, by pomodlić się i przywieźć malutkie karteczki (kwitełech) ze spisanymi prośbami do swojego duchowego mistrza i przewodnika. Modlą się kołysaniem ciała, tańcem i śpiewem… "Psalm powiada: Dobrze bowiem jest śpiewać naszemu Bogu. Rabbi Elimelech tak to wykładał: Dobrze jest kiedy człowiek sprawia, że Bóg w nim śpiewa". (M. Buber Opowieści chasydów).


Zachowały się opowieści o przygodach i cudownych zdarzeniach z udziałem cadyka, a także o nadprzyrodzonych właściwościach jego grobu. Elimelech - powiada się - był w stanie zmieniać wyroki Boże i uleczać ze śmiertelnych chorób. Posiadłszy zaś moc wyganiania z ludzi demonów i przepowiadania im przyszłości, uwalniał ich od wszelakich nałogów. Proszono go przeto o zdrowie, pieniądze, miłość, płodność, szybką śmierć, albo dobrą starość. Wedle innych potrafił również rozmawiać ze zwierzętami.


W czasie ostatniej światowej wojny żołnierze niemieccy zburzyli ohel i mieli podobno otworzyć grób Elimelecha przekonani o nagromadzonych tam kosztownościach. Zamiast spodziewanych kosztowności napotkali….szeroko otwarte oczy cadyka. Niebawem po tym zdarzeniu miały ich dopaść straszliwe cierpienia, a nawet śmierć.


"Pewnego razu Rabbi Elimelech tak powiedział: Nie wątpię, że będę miał udział w przyszłym świecie. Kiedy stanę przed najwyższym sądem zapytają mnie: Czy uczyłeś się jak należy? Odpowiem - Nie. Wtedy mnie zapytają: Czy modliłeś się jak należy? A ja znów odpowiem - Nie! I zapytają mnie po raz trzeci: Czy jak należy czyniłeś dobro? A ja po raz trzeci będę musiał zaprzeczyć. A wtedy wydadzą wyrok: Mówisz prawdę." (M. Buber Opowieści chasydów).


Przed wojną, do rytualnej mykwy schodziło się w dół uliczką Studzienną. Na prawo od kirkutu. Później już mykwy nie było… Ale w latach dziewięćdziesiątych tamtego stulecia znowu się pojawiła. Tak jak przed wojną, przy ul. Studziennej.

 

Elimelech - cadyk z Leżajska (1717-1787) lub Rabi Lizensker, propagator chasydyzmu w Galicji, pomysłodawca koncepcji cadykizmu. Chasydyzm wykształcił różne stopnie pobożności: najwyższym był cadyk - nauczyciel i przywódca, skupiający wokół siebie lokalne grupy wiernych. Elimelech był uczniem Szmelke Horowica z Tykocina, pod którego wpływem został wędrownym kaznodzieją oraz uczniem Dow-Bera z Międzyrzecza. W 1772 r. osiadł w Leżajsku i utworzył wspólnotę oraz szkołę chasydzką. W 1787 napisał dzieło swego życia pt. "Noam Elimelech" (hebr., Łagodność Elimelecha), w którym podkreślał społeczną i religijną rolę cadyka. Uczniami Elimelecha byli m.in. Jaakow Icchak Halewi Horowic z Lublina, Israel ben Szabtaj Hepstein, Menachem Mendel z Rymanowa (1745-1815), Mosze Lejb-z Sasowa. Po śmierci Elimelecha cadykiem w Leżajsku został jego najstarszy syn Elazar (zm. w 1806), natomiast młodsi synowie założyli dynastie w Chmielniku i Mogielnicy. Ostatnim z leżajskich cadyków był syn Eleazara, Naftali (zm. w 1844). Śmierć nie przerwała popularności cadyka i przerodziła się w jego kult, który szczególnie rozwija się od lat 90.

 

Ohel (hebr. namiot) - grobowiec w formie niewielkiego budynku.
Mykwa to basen z wodą bieżącą, nazbieraną z deszczu lub pochodzącą ze źródła, służący do rytualnego oczyszczania i ablucji. Kąpiel w mykwie obowiązuje tych, którzy przechodzą na judaizm (z czego wziął swój początek chrzest). Żydówki-mężatki kąpią się w mykwie po menstruacji. Według Talmudu, to, co zobaczy kobieta wychodząca z mykwy, może odbić się na dziecku poczętym tej nocy. Chasydzi kąpią się w mykwie codziennie przed modłami. Przybory kuchenne zakupione u gojów również zanurza się w mykwie przed pierwszym użyciem.
 

Ohel.
Ohel.
Ohel.
 
 

Wyszukiwarka

 
Ideo realizacja:
CMS Edito Powered by:
Starostwo Powiatowe w Leżajsku
ul. Kopernika 8
37-300 Leżajsk
tel.: 017 240 45 00
fax: 017 240 45 09
e-mail:
Informacja o cookies