Powiat leżajski

A A A
Drukuj Mapa strony
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Licznik odwiedzin: 2 850 647
 
 

Kultura

27-04-2017

Reprint Konstytucji 3 Maja w leżajskim Muzeum

Dokument przekazano leżajskiemu Muzeum przez Bibliotekę Sejmu RP w 2011 r. Jest on wydrukowany na specjalnym, czerpanym papierze używanym w XVIII wieku. Ustawa będzie prezentowana na parterze w Dworze Starościńskim.


Konstytucja 3 maja, właśc. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja 1791 r. to uchwalona ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej 1787 r.) nowoczesną, spisaną konstytucją.


Została ustanowiona ustawą rządową przyjętą tego dnia przez sejm. Zaprojektowano ją w celu zlikwidowania wad ówczesnego, opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej, systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła znacząco demokracje szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła polityczne zrównanie mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, łagodząc w ten sposób najgorsze nadużycia pańszczyzny. Konstytucja formalnie zniosła praktycznie nieużywane od 27 lat (od wprowadzenia w 1764 r. skonfederowanej organizacji sejmu) liberum veto. W tym samym czasie przetłumaczono Konstytucję na język litewski.


Przyjęcie monarchicznej Konstytucji 3 maja spowodowało opozycję republikanów oraz sprowokowało wrogość Imperium Rosyjskiego, które od 1768 r. było protektorem Rzeczypospolitej i gwarantem nienaruszalności jej ustroju. W wojnie o obronę konstytucji Polska została zdradzona przez swojego pruskiego sprzymierzeńca Fryderyka Wilhelma II i pokonana przez wojska rosyjskie Katarzyny Wielkiej, wspierające konfederację targowicką – spisek polskich magnatów przeciwnych zmianie ustroju Rzeczypospolitej. Po utracie niepodległości w 1795 r. przez 123 lata rozbiorów, przypominała o walce o niepodległość. Zdaniem dwóch współautorów: Ignacego Potockiego i Hugona Kołłątaja była „ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny”.


Konstytucja obowiązywała przez 14 miesięcy, w ciągu których Sejm Czteroletni uchwalił szereg ustaw szczegółowych, będących rozwinięciem jej postanowień. Sejm grodzieński aktem oblatowanym w Grodnie 23 listopada 1793 r. uznał Sejm Czteroletni za niebyły i uchylił wszystkie ustanowione na nim akty prawne.


MZL

Informację zamieścił: Wydział EP

 

 

 

 
 

Wyszukiwarka

 
Ideo realizacja:
CMS Edito Powered by:
Starostwo Powiatowe w Leżajsku
ul. Kopernika 8
37-300 Leżajsk
tel.: 017 240 45 00
fax: 017 240 45 09
e-mail:
Informacja o cookies