Kleszcze to pajęczaki należące do podgromady roztoczy, żyjące w miejscach lekko wilgotnych i obfitujących w roślinność. Są odporne na wpływy środowiska i niezwykle płodne. Samica kleszcza składa około 2000-6000 jaj. Wyróżniamy 3 stadia rozwojowe kleszcza: larwa, nimfa, i imago (postać dorosła) – które żywią się krwią.
Są nosicielami, wielu chorób, a przede wszystkim:
- KZM (kleszczowe zapalanie mózgu)
- Boreliozy
- duru (wysypkowy, powrotny)
- gorączki Q (grypopodobna)
- anaplazmozy
- babesiozy i wielu innych.
Aktywność kleszczy rozpoczyna się na przełomie marca, kwietnia i kończy się w październiku lub listopadzie. Ryzyko zakażenia kleszczowym zapaleniem mózgu notuje się we wszystkich grupach wiekowych: u dzieci, młodzieży, osób dorosłych i starszych.
Choroba występuje w dwóch fazach: faza utajona trwająca od 1 do 20 dni oraz faza choroby.
Pacjenci zgłaszają objawy ogólne, podobne do grypy lub przeziębienia. Wzrasta temperatura ciała powyżej 39ºC i pojawiają się typowe objawy tj.: narastające bóle głowy, nudności, sztywność karku, zaburzenia świadomości, porażenia nerwów czaszkowych, zaburzenia koordynacji ruchu, porażenia kończyn górnych i dolnych. Może wystąpić również porażenie mięśni oddechowych. Pacjenci mogą mieć tylko jedną z wymienionych objawów choroby.
Czas hospitalizacji trwa od kilku dni do kilku miesięcy. Blisko co drugi pacjent opuszcza szpital z trwałymi następstwami wymagającymi wieloletniego leczenia oraz rehabilitacji.
Drogi szerzenia się kleszczowego zapalenia mózgu:
- ukłucie przez zakażonego kleszcza
- droga pokarmowa (niepasteryzowane mleko od zakażonego zwierzęcia)
Występowanie choroby oraz jej następstw można z powodzeniem zapobiegać stosując szczepienia ochronne i przestrzegając kilku zasad.
O czym warto pamiętać wybierając się do lasu, parku:
1. Kleszcze reaguja na ciepło i zapach. Nie możemy liczyć na to, że nas „nie zauważą”. Dlatego dobrym pomysłem jest stosowanie repelentów (środków odstraszających kleszcze i komary) ogólnie dostępnych w sprzedaży.
2. Ubieramy się w odzież dobrze okrywającą nasze ciało i pełne buty.
3. Zawsze po powrocie ze spaceru należy obejrzeć dokładnie swoje ciało. Najlepiej sprawdzić czy nie ma kleszcza przeciągając dłonią po powierzchni skóry.
4. Kleszcza nie da się spłukać strumieniem wody. Gdy jest już wbity w naszą skórę należy usunąć go pęsetą, ściskając mu jamę gębową, a następnie rankę zdezynfekować. Gdy wydaje się nam, że część kleszcza pozostała w skórze lub nie czujemy się na siłach by samodzielnie usunąć pasożyta – należy zgłosić się do lekarza.
5. Po ugryzieniu kleszcza należy obserwować się przez jakiś czas. W ciągu kilku tygodni może pojawić się w miejscu ukąszenia czerwony tzw. Wędrujący rumień – jedna z najczęstszych oznak Boreliozy. Również gorączka, osłabienie lub objawy grypopodobne powinny wzbudzić naszą podejrzliwość, wtedy należy skonsultować się z lekarzem i obowiązkowo wspomnieć o kleszczu !
ZAWSZE warto zaszczepić się na „Kleszczowe Zapalenia Mózgu”
Więcej informacji na stronie:
www.kleszcze.info lub psse.lezajsk@pis.gov.pl
